-روز وشب را خداوند دوآیه نامیده .آیه شب محو میشود وآیه روز بر آن قرار میگیرد.واین پدیده که در دید ما قرار دارد یک فضل خداوند است .فضل رحمت همراه با علم است .خدا فاضل است تا شما بتوانید حساب سال خود را از آن بیرون آورید .در پایان آیه خداوند میفرماید هر چیزی که در طبیعت است مانند این شب روز دارای علل وشرح وقایع خاص خود است -. وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنَاهُ تَفْصِيلًا.

متشابه مستقیما با علوم طبیعی ،فیزیک ،زمین شناسی وزیست شناسی سر وکار دارند.بررسی وتجسس در این تعینات مادی را بوسیله دسترسی به ابزار علوم بر عهده انسان قرار داده است .به منظور تشهیذ ذهن انسان وتحریک وایجاد انگیزه برای کشف علوم ، آیات متشابه را در قالب تمثیل های گوناگون وطی شرح داستان های قرانی مانند داستان اصحاب کهف ،سفر ذوالقرنین به جایگاه طلوع وغروب خورشید ،داستان حضرت سلیمان وآوردن تخت بلقیس در کسری از یک ثانیه وغیره بیان میکند و هر کدام دارای مفهوم علمی بر جسته ایست ودر تمامی این موضوعات انسان را دعوت میکند که در باره انها تفکر وتعقل کند تا به کنه مفهوم علمی آنها دست پیدا کنند و واین همه در باره تفکر وتعقل کردن در حد واجبات الهی برای انسان هائی که شرایط لازم برای تعقل وتفکر را دارا میباشند نشانه اهمیت موضوع است .واین برای انسان های دانشمند ودانا یک تکلیف شرعی است

.البته هر کس در محدوده تخصص علمی خود .به عبارتی برای رسیدن به مفاهیم واقعی آیات متشابه میبایستی قیزیک دان در باره پیدایش کیهان و موضوعات مربوطه ودانشمندان زمین شناسی هم در مورد پیدایش زمین وهفت آسمان ومتخصصین زیست شناسی در باره خلقت انسان وتکامل آن وسایر.. اظهار نظر کنند.

اظهار نظر دانشمندان علوم انسانی ومعارف در آیات متشابه که بیشتر جنبه علمی تخصصی دارد دلیل اصلی خلق شبهات وتناقصات ظاهری است که ناشی از برداشت شخصی بر تصورات ذهنی یا نشسته بر باور ذهنی آنها شده است

از آنجائیکه این نشانه ها همه مانند سایر آیات قرانی آیه خداوند محسوب میشوند .از این ها نیز میتوان برای اثبات عظمت و وحدانیت خداوند ودر یک کلام اعجاز قران استفاده نمود .بنابراین تمامی مباحث علمی تائید شده باید با آیات متشابهات قران همخوانی داشته باشند .

چرا که خداوند متعال خالق تمامی مظاهر ماده در این جهان است وروابط بین اجزای این مظاهر یعنی قوانین طبیعت هم از آن خداوند است وامر ودستور ذات باریتعالی در درون ماده وتشکیلات آن است .واساس ومستندات مهم برای توجیه وتاویل آیات قران خود علم است .

آیات خداوند بر اساس کلمات خود خداوند در قران باید در دو طیف تقسیم بندی نمود .

دسته اول :آیات مظاهر مادی یا تعینات عینی مانند روز وشب ،اختلاف لیل ونهار ،آب وباران ، سوار شدن بر کشتی وغرق نشدن در آب و هفت آسمان وطبقات آن وبسیاری دیگر از آیات الهی در زمین وآسمان و

دسته دوم آیات آیات محکمات در قران است برای راهنمائی انسان برای رسیدن به ایمان به خداوند متعال ،توحید، نبوت ومعاد واخلاقیات وعمل صلح وقیامت وسایر موضوعات دیگر که اساس قران هم این آیات است وآیات متشابه برای رسیدن به این اصول قرآنی است .

آیات فراوانی در قران برای اثبات این نظریه وجود دارد که سعی میشود به مواردی از آنها اشاره شود تا ذهن آمادگی لازم برای رفع ابهامات وشبهات که زائیده تفکرات ذهنی غلط ما است شود .عدم آگاهی به علوم طبیعی  باعث شده این غوغای تصور تناقصات قرانیایجاد شود، که بهانه ای برای مخالفان ادیان الهی شده وذهن مومنین هم در گیر رفع این تناقصات کرده است .

متاسفانه دانشمندان علوم انسانی ومعارف قرآنی با خود فکر میکنند که میتوانند به تمامی ایات متشابه جواب بدهند ومیدهند ودر قرن شکوفائی علم نظرات مفسرین صدها سال قبل که بر اساس باور علمی آن روز ها در ذهنیات نقش یسته را مجددا وبدون مراجعه به علوم طبیعی روز عینا منعکس میکنند وبه ایجاد شبهات دامن میزنند که گناهی بس یزرگ ونابخشودنی است .

از انجائیکه موضوعات آیات متشابه در ذهن ما نقش بسته وبر باور ما نشسته واینطور تصور میکنیم که مراجعه به علوم روز ممکن است این تصورات ذهنی ما را متزلزل نماید با بررسی های علمی مخالفت میکنیم واعلام میکنیم که علوم نسبی هستند واحتمال تغییر است .بنابراین نباید از ابزار علم استفاده کرد .

با خود فکر نکرده ایم که چرا گذشتگان ما این آیات را با علوم روز تفسیر کردند وبه ما تحویل دادند وبر باور ما نشاندند ولی ما از تغییر آنها وبازنگری هراسان هستیم .دانشجویان مسلمان به مراجع تقلید خود مینگرند وانتظار دارند تغییرات اساسی در این تصورات ایجاد شود که متاسفانه بد طوری بر باور ها نشسته که جدا کردن آنها به این سادگی امکان پدیر نیست.

.معاندین از جمله آقای دکتر سها هم باضدیت کور وتمام عیار آیات خداوند را غیر منصفانه وغیر علمی نقد میکنند وحتی به خود آیات هم مراجعه نمیکنندکه چه واقعیت های علمی در آنها نهفته است .داستان ذوالقرنین اعجاز خداوند است ومطالب بسیار مهم علمی در آن نهفته واین آقا از عدم آگاهی ما سوئ استفاده را میبرد وماموریت خود را انجام میدهد.

برای نمونه این داستان را عرض کردم ایشان ایراد میگیرند که کجای کره زمین مشرق ومغرب در یک جا اتفاق می افتد وآیات خدا را مسخره میکند ولی به جهل علمی خود واقف نیست .بسیاری از علمائ هم این را نمیدانند .هر دو یک مطلب را عنوان میکنند .یکی نقد میکند .دیگری به غلط از آن تفکر دفاع.

درمقاله- مشارق-و-مغارب-در-قران-اعجاز-است-موضوع را شرح داده ام.واقعیتی که در کره زمین اتفاق می افتد به عبارتی مشرق ومغرب در یک مکان اتفاق میافتد وقران 1400 سال پیش این واقعیت علمی را بیان کرده وعلم با سفر به قطب های جنوب وشمال انرا کشف کرده وما باید به طرز تفکر وضعف علمی این آقای دکتر پی ببریم .

سایر مطالب ایشان هم پایه سستی دارد که انشائالله به مرور مطالبی در موضوعات مختلف منتشر میکنم تا انسان های مححق وعلمی هم قران را بشناسند وهم ایشان را .

متاسفانه کسانی هستند که عناوین مقالات من را برای مخدوش کردن موتور جستجوی گوگل به ترفند های مختلف سد میکنند که متاسفانه قانون روشنی در برخورد با این افراد متخلف وجود ندارد .انشائالله به همت علمائ ودانشمندان خیر اندیش و نو گرا در حوزه ودانشگاه به نظریه های یکسان در آیات متشابه که همه در ارتباط با علوم طبیعی است دست پیدا کنیم که دو مولفه شجاعت وشهامت ابراز عقاید و رهائی از بند تفکرات ذهنی وفلسفی کهن در این ارتباط راهگشا است .

مقام معظم رهبری هم برای رفع شبهات دستگاه های شبه پراکنی توصیه های لازم را مرقوم فرموده اند .آیات متشابه دو بعدی است دارای دو مفهوم است مفهوم ظاهری ومفهوم واقعی .در ادبیات جهان ودر تمامی تمدن ها از تمثیل وداستان ها برای تفهیم یک مطلب به خواننده استفاده میکنند بسیاری از آیات در باره پدیده های مادی اطراف ما است وخداوند آنها را برای تفکر وتعمق برای رساندن پیام حقانیت خداوند مطرح میکند .

مثلا خلقت هفت اسمان را که بدون ستون دیدنی بر افراشته در تمثیل وایات فراوان مثل میزند .حال اگر ما هفت اسمان را هفت طبقه بطلمیوسی در ذهنمان گنجانده باشیم یک تاویل داریم واگر هفت اسمان را هفت جو زمین در نظر بگیریم تاویل دیگری داریم .برای رسیدن به واقعیت اصلی تاویل آیات باید ذهن را از تصورات گذشته پاک کرد .

خداوند انسان خواننده قران را خطاب قرار میدهد و میفرماید در ایه فکر کن ،افلا یتفکرون افلا یعقلون.در ایات نکاتی وجود دارد که با تامل وتفکر در ان براحتی میتوان مفهوم واقعی کلمه متشابه را بیرون اورد.اول سیاق آیات وموضوعی که در باره آن در قران مطرح میشود وآیات قبل وبعد ان دوم خداوند متعال خالق علم است وما معتقد هستیم که آیات قران نبایستی با علم همخوانی نداشته باشد اگر آیه ای با علم امروزی تطابق داشته باشد باید به عنوان ادله وشواهد انرا بپذیریم ولو اینکه با گفتار وتفاسیر گذشتگان مطابقت نداشته باشد .

خداوند از کلمات متشابه در 1400 سال قبل استفاده کرده است تا انسان خود به کشفیات علمی نائل بشود وایه متشابه با آن تطابق پیدا کند .

ایه 53 سوره فصلت ایات محکم ومتشابه را تعرف میکند .


هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ


"اوکسی است که کتاب-قرآن – را نازل کرد دران ایات محکمات است که اصل کتاب است ودیگر ایات متشابهات است کسانی که در قلب هایشان بی ایمانی وعناد وجود دارد ازکلمات متشابه تاویلی استخراج میکنند برای تشوش اذهان وفتنه .تاویل این ایات را خداوند میداند ودانشمندان (متخصصین علم) وآنها کسانی هستند که میگویند پروردگارا ما به تمام چیز های که تو افریدی ایمان داریم-هم به محکمات وهم متشابه آن –از این جز دانشمندان کسی متذکر نمی شود ."

جالب است که خداوند متعال اشاره میفرماید کسانی هستند که ظاهر آیه را بر میگزینند برای فتنه انگیزی- مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ.

 تاویل کلمات متشابه را بر اساس ایه فوق خداوند میداند وراسخون فی العلم (متخصصین علوم ) هر آیه متشابه موضوعی را مطرح میکند .تاویل آن موضوع دانشمند متخصص آن موضوع میتواند زوایای آیه متشابه را روشن کند.ابزار علم میتواند نقش اساسی در تاویل ایات متشابه داشته باشد.

  .سید محمد تقوی اهرمی-26مهر ماه 1395

 

 

 

 



-